 |
Sesja plenarna Zgromadzenia Ogólnego ONZ, New York, 22.09.2020
|
Władimir
Putin wygłosił dzisiaj (22 września 2020) wczesnym wieczorem przemówienie na
posiedzeniu plenarnym 75. sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ. Zostało one nagrane
w Moskwie i przekazane ONZ kilka dni wcześniej. Wraz
z uczestnikami sesji plenarnej ONZ wystąpienie rosyjskiego prezydenta mogli
wysłuchać Rosjanie i telewidzowie na całym świecie, było prezentowane równolegle na kanałach
rosyjskich telewizji (m.in. Planeta, Rossija 24). Miałam
przyjemność go wysłuchać.
Ze
względu na jego treść, prezentuję poniżej jego tłumaczenie na język polski.
Szanowny Panie
Przewodniczący,
Szanowny Panie Sekretarzu
Generalny,
Drodzy Koledzy! Panie i
Panowie,
W
tym roku społeczność światowa obchodzi, mówię bez przesady - dwie historyczne
rocznice - 75. rocznicę zakończenia II wojny światowej i powstania Organizacji
Narodów Zjednoczonych.
Nie
można nie doceniać znaczenia tych wydarzeń powiązanych na wieczność. W 1945 roku
nazizm został pokonany, ideologia agresji i nienawiści została zmiażdżona, a
doświadczenie i duch sojuszu, zrozumienie ogromnej ceny zapłaconej za pokój i
wspólne zwycięstwo, umożliwiły zbudowanie powojennego porządku światowego. Jej
bezwarunkowym fundamentem była Karta Narodów Zjednoczonych, która do dziś
pozostaje głównym źródłem prawa międzynarodowego.
Jestem
przekonany, że ta rocznica zobowiązuje nas do przypomnienia trwałych zasad
komunikacji międzypaństwowej ustalonych w Karcie Narodów Zjednoczonych, a
ojcowie założyciele światowej organizacji, sformułowali je bardzo jasno i
jednoznacznie, jest to: równość suwerennych państw, nieingerencja w ich sprawy
wewnętrzne, prawo narodów do decydowania o własnym losie, odmowa groźbom lub
użycie siły; polityczne rozstrzyganie sporów.
Patrząc
wstecz na ostatnie dziesięciolecia, możemy powiedzieć, że przy całej złożoności
okresu zimnej wojny, kardynalnych zmian geopolitycznych i obecnych zawiłościach
światowej polityki - ONZ odpowiednio wypełnia swoją główną misję, wg zasad:
chronić świat, promować zrównoważony rozwój narodów i kontynentów oraz pomagać
w przezwyciężaniu lokalnych kryzysów. Ten kolosalny potencjał i doświadczenie
ONZ są nadal pożądane i stanową dobrą podstawę do dalszych działań. Rzeczywiście,
jak każda organizacja międzynarodowa czy struktura regionalna, ONZ nie powinna
usztywniać się, lecz powinna odzwierciedlać w swoim rozwoju - dynamikę XXI
wieku, konsekwentnie dostosowywać się do realiów współczesnego świata, który
rzeczywiście, staje się coraz bardziej złożony, wielobiegunowy, wielowymiarowy.
Zachodzące
zmiany mają, oczywiście, wpływ na główny organ ONZ - Radę Bezpieczeństwa, na
dyskusję o podejściach do jej reformy.
Nasza
logika jest taka: - Rada Bezpieczeństwa powinna pełniej uwzględniać interesy
wszystkich krajów, całe zróżnicowanie ich stanowisk, opierając się na zasadzie
jak najszerszej zgody państw, ale jednocześnie, jak poprzednio, być kluczowym
ogniwem w globalnym systemie zarządzania, czego nie można zapewnić bez zachowania
prawa weta stałych członków Rady Bezpieczeństwa.
To
prawo pięciu mocarstw nuklearnych - zwycięzców w II wojnie światowej. Dzisiaj
odzwierciedla pno prawdziwą równowagę militarno-polityczną. A co najważniejsze,
jest to absolutnie konieczne i unikalne narzędzie, które nie pozwala na
jednostronne działania obarczone bezpośrednim starciem militarnym największych
państw, daje możliwość szukania kompromisu lub przynajmniej unikania decyzji
kategorycznie nie do przyjęcia dla innych, działania w ramach prawa międzynarodowego,
a nie w chwiejnych warunkach szarej
strefy arbitralności i bezprawności.
I,
jak pokazuje praktyka dyplomatyczna, narzędzie to działa, w przeciwieństwie do
smutnego doświadczenia przedwojennej Ligi Narodów z jej niekończącymi się
rozmowami, deklaracjami bez mechanizmów rzeczywistego działania, bez prawa
państw i narodów w kłopotach - do pomocy i ochrony.
Zapominanie
o lekcjach historii jest krótkowzroczne i skrajnie nieodpowiedzialne - podobnie
jak jej upolitycznione, nie oparte na faktach, a na spekulacjach, na próbach
arbitralnej interpretacji przyczyn, przebiegu i skutków II wojny światowej,
zmiany decyzji konferencji alianckich i trybunału w Norymberdze.
To nie tylko podłość i
zbrodnia przeciwko pamięci walczących z nazizmem. To bezpośredni, destrukcyjny
cios w same fundamenty powojennego porządku światowego, co jest szczególnie
niebezpieczne w warunkach, gdy globalna stabilność przechodzi poważne próby,
gdy system kontroli zbrojeń ulega degradacji, konflikty regionalne nie ustępują,
a zagrożenia ze strony terroryzmu, przestępczości zorganizowanej i handlu
narkotykami nasilają się.
Wszyscy
stoimy przed całkowicie nowym wyzwaniem - pandemią koronawirusa. Choroba
dotknęła bezpośrednio miliony ludzi, pochłonęła najcenniejszą rzecz - setki
tysięcy istnień ludzkich. Kwarantanny, zamykanie granic, stwarzanie wielu
trudnych problemów dla obywateli niemal wszystkich państw - to wszystko jest
dzisiejszą rzeczywistością. Jest to szczególnie trudne dla osób starszych
pokoleń, które z powodu wymuszonych ograniczeń czasami przez tygodnie, a nawet
miesiące nie mogły przytulać swoich bliskich, dzieci, wnuków.
Eksperci
nie potrafią jeszcze w pełni ocenić skali szoku społeczno-gospodarczego
związanego z epidemią i wszystkich jej długofalowych konsekwencji. Ale już
teraz jest oczywiste, że odbudowa światowej gospodarki zajmie dużo, bardzo dużo
czasu. Co więcej, testowane wcześniej środki antykryzysowe nie zawsze się
sprawdzą. Wymagane będą nowe, niestandardowe rozwiązania.
Możemy
je wypracować tylko wspólnie, a to jest główne zadanie zarówno dla ONZ, jak i
dla państw G20. A także, oczywiście, dla innych wiodących organizacji
międzyrządowych i stowarzyszeń integracyjnych, które ze względu na konsekwencje
pandemii również przeżywają trudne chwile i zasadniczo potrzebują nowych horyzontów
i skali rozwoju.
To
właśnie idea wysokiej jakości wzrostu integracji, „integracji w integracji”
jest zakorzeniona w rosyjskiej inicjatywie utworzenia większego partnerstwa
euroazjatyckiego z udziałem wszystkich bez wyjątku krajów azjatyckich i
europejskich. Jest to czysty pragmatyzm, ale teraz nabiera jeszcze większego
znaczenia.
Ponadto,
chciałbym raz jeszcze, zwrócić uwagę na rosyjską propozycję wprowadzenia tzw. zielonych korytarzy, wolnych od wojen
handlowych i sankcji, przede wszystkim w odniesieniu do podstawowych
towarów: żywności, leków, środków ochrony indywidualnej, na które jest
specjalne zapotrzebowanie, związane z walką
z pandemią.
Ogólnie
rzecz biorąc - oczyszczenie, uwolnienie światowego handlu od barier, zakazów,
ograniczeń, bezprawnych sankcji - mogłoby być dobrą pomocą w przywróceniu
globalnego wzrostu i zmniejszeniu bezrobocia. Zwłaszcza, że zdaniem ekspertów - całkowite
lub częściowe zmniejszenie zatrudnienia na świecie w drugim kwartale tego roku
jest równoznaczne z utratą 400 mln miejsc pracy i trzeba zrobić wszystko, by
takie bezrobocie nie popadło w stagnację, by ludzie wracali do pracy, mogli
utrzymać swoje rodziny, a nie znaleźli się w uścisku biedy, bez perspektyw na godziwe
życie.
Jest
to, rzeczywiście, najbardziej dotkliwy globalny problem społeczny, więc misją
polityki jest teraz utorowanie drogi dla handlu, wspólnych projektów i uczciwej
konkurencji, a nie wiązanie rąk biznesowi i inicjatywom biznesowym.
Pandemia
zaostrzyła szereg tematów etycznych, technologicznych i humanitarnych. Tym
samym zaawansowane technologie cyfrowe umożliwiły szybką przebudowę systemu
edukacji, handlu, usług, ustanowienie nauczania na odległość, kursów online dla
osób w różnym wieku. Sztuczna inteligencja pomogła lekarzom dokładniej i
szybciej postawić diagnozę, dobrać optymalne schematy leczenia. Ale, jak
wszystkie inne innowacje, technologie cyfrowe mają tendencję do
niekontrolowanego rozprzestrzeniania się i, podobnie jak broń konwencjonalna,
mogą wpaść w ręce wszelkiego rodzaju radykałów i ekstremistów, nie tylko w
strefach konfliktów regionalnych, ale także w krajach całkiem zamożnych,
powodując ogromne ryzyko.
W
tym zakresie kwestie
cyberbezpieczeństwa, wykorzystania zaawansowanych technologii cyfrowych - również
zasługują na najpoważniejszą dyskusję na platformie ONZ. Ważne jest, aby
usłyszeć i dostrzec obawy ludzi - na ile ich prawa będą chronione w nowej erze
- prawo do prywatności, własności, bezpieczeństwa.
Musimy
nauczyć się korzystać z nowych technologii z korzyścią dla ludzkości, znaleźć
odpowiednią równowagę między zachętami do rozwoju sztucznej inteligencji a
uzasadnionymi środkami ograniczającymi. Musimy wspólnie dojść do porozumienia w
sprawie regulacji wykluczającej potencjalne zagrożenia, nie tylko z punktu
widzenia militarnego, technologicznego bezpieczeństwa - ale także ze względu na
tradycje, prawo, etykę w komunikacji międzyludzkiej.
Pragnę
zaznaczyć, że w czasie pandemii lekarze, wolontariusze, obywatele różnych
krajów pokazali i pokazują nam wszystkie przykłady wzajemnej pomocy i wsparcia,
a ta solidarność nie zna granic. Wiele krajów także bezinteresownie i otwarcie
pomagało sobie nawzajem. Ale zdarzały się też przypadki, kiedy występował
deficyt humanizmu czy jak kto woli - życzliwości w stosunkach
międzypaństwowych, oficjalnych.
Wierzymy,
że autorytet ONZ mógłby przyczynić się do wzmocnienia i podniesienia roli
czynnika humanitarnego, ludzkiego - w stosunkach wielostronnych i dwustronnych.
A są to wymiany społeczne i młodzieżowe, więzi kulturalne, programy
społeczno-edukacyjne, współpraca w dziedzinie sportu, nauki, technologii,
ochrony środowiska i zdrowie ludzkie.
Jeśli
chodzi o opiekę zdrowotną, tutaj i teraz, podobnie jak w gospodarce, konieczne
jest usunięcie jak największej liczby barier partnerstwa.
Nasz
kraj podjął i bierze czynny udział w globalnych i regionalnych wysiłkach na
rzecz walki z COVID-19, udziela pomocy najbardziej dotkniętym państwom, zarówno
na zasadzie bilateralnej, jak i poprzez formaty wielostronne.
Robimy
to przede wszystkim ze względu na centralną rolę koordynacyjną Światowej
Organizacji Zdrowia, która jest częścią struktury ONZ. Uważamy, że potencjał
WHO należy wzmocnić jakościowo. Takie prace już się rozpoczęły, a Rosja będzie
w nich najbardziej zainteresowana.
Zgromadzony
potencjał naukowy, produkcyjny i kliniczny rosyjskich lekarzy umożliwił szybkie
opracowanie linii systemów testowych i leków do wykrywania i leczenia
koronawirusa, a następnie doprowadził do zarejestrowania pierwszej na świecie
szczepionki Sputnik-V.
Powtarzam,
jesteśmy
absolutnie otwarci i zaangażowani w partnerstwo. W związku z tym podejmujemy
inicjatywę zorganizowania w najbliższej przyszłości konferencji internetowej
wysokiego szczebla z udziałem państw zainteresowanych współpracą w opracowaniu
szczepionek przeciwko koronawirusowi.
Jesteśmy
gotowi podzielić się naszym doświadczeniem i kontynuować współpracę ze
wszystkimi państwami i strukturami międzynarodowymi, w tym też - dostawami do
innych krajów - rosyjskiej szczepionki, która dowiodła swojej niezawodności,
bezpieczeństwa i skuteczności. Rosja jest przekonana, że konieczne jest teraz
wykorzystanie wszystkich możliwości światowego przemysłu farmaceutycznego, by
zapewnić swobodny dostęp do szczepień obywatelom wszystkich państw w dającej
się przewidzieć przyszłości.
Każdy
może stawić czoła niebezpiecznemu wirusowi. Koronawirus nie oszczędził
personelu ONZ, jej centrali i struktur regionalnych. Rosja jest gotowa udzielić
ONZ wszelkiej niezbędnej wykwalifikowanej pomocy. W szczególności oferujemy
bezpłatne udostępnienie naszej szczepionki na dobrowolne szczepienia
pracowników Organizacji i jej oddziałów. Takie apele otrzymujemy od kolegów z
ONZ i nie pozostaniemy im obojętni.
Co
jeszcze jest fundamentalnie ważne w dzisiejszym programie?
Oczywiście
zarówno ochrona środowiska, jak i kwestie zmiany klimatu powinny pozostać w
centrum wspólnych wysiłków.
Odpowiednie
wielostronne konwencje, traktaty i protokoły w ramach ONZ w pełni udowodniły
swoje znaczenie. Wzywamy wszystkie państwa do przyjęcia odpowiedzialnego
podejścia do ich przestrzegania, zwłaszcza przy realizacji celów porozumienia
paryskiego.
Drodzy Koledzy!
Chcę
jeszcze raz podkreślić: Rosja dołoży wszelkich starań, aby promować pokojowe,
polityczno-dyplomatyczne rozwiązanie regionalnych kryzysów i konfliktów oraz
zapewnić stabilność strategiczną.
Mimo
wszystkich sporów i nieporozumień, czasem zatargów, a nawet nieufności
niektórych kolegów, będziemy wytrwale proponować konstruktywne, jednoczące
inicjatywy, przede wszystkim w zakresie kontroli zbrojeń, wzmacniające - działające
tu rygory traktatowe. Dotyczy to również zakazu broni chemicznej, biologicznej
i toksycznej.
Priorytetową kwestią, którą
można i trzeba szybko rozwiązać, jest oczywiście - przedłużenie Traktatu Rosji i Stanów
Zjednoczonych o strategicznej broni ofensywnej, który wygasa w lutym 2021 r.,
Bardzo szybko. Takie negocjacje prowadzimy z naszymi amerykańskimi partnerami.
Ponadto,
liczymy na wzajemną powściągliwość w rozmieszczaniu nowych systemów
rakietowych. Dodam, że od zeszłego roku, chcę to podkreślić - Rosja już od zeszłego roku - deklaruje
moratorium na rozmieszczenie pocisków naziemnych średniego i krótszego zasięgu
w Europie i innych regionach świata, o ile Stany Zjednoczone powstrzymają się
od takich działań. Niestety, nie usłyszeliśmy jeszcze reakcji na naszą
propozycję, ani od naszych amerykańskich partnerów, ani od ich sojuszników.
Uważam,
że takie wzajemne kroki w konkretnych sprawach stworzyłyby dobrą podstawę do
podjęcia poważnej, głębokiej rozmowy na temat całokształtu czynników
wpływających na stabilność strategiczną. Jej celem byłoby zawarcie
kompleksowych porozumień, stworzenie solidnych podstaw międzynarodowej
architektury bezpieczeństwa, uwzględniającej dotychczasowe doświadczenia w tej
dziedzinie i w pełni odpowiadającej nie tylko współczesnym, ale także
obiecującym realiom wojskowym, politycznym i technologicznym.
W
szczególności - Rosja podejmuje inicjatywę zawarcia prawnie wiążącego
porozumienia z udziałem wszystkich czołowych mocarstw kosmicznych, która
przewidywałby zakaz umieszczania broni w
przestrzeni kosmicznej, użycia siły lub groźby użycia siły wobec obiektów kosmicznych.
Rozumiemy
dobrze, że zarówno kwestie bezpieczeństwa, jak i wszystkie inne problemy
omawiane na jubileuszowym Zgromadzeniu Ogólnym ONZ - wymagają konsolidacji
wysiłków w oparciu o wartości, które nas łączą - naszą
wspólną pamięć lekcji historii, ducha sojuszu, który ogarnął członków
koalicji antyhitlerowskiej w imię zwycięstwa i pokoju dla wszystkich narodów Planety
- mógł teraz wznieść się ponad różnice i ideologiczne preferencje.
W
obecnych trudnych warunkach ważne jest, aby wszystkie kraje wykazały wolę
polityczną, mądrość i przezorność. I co oczywiste, wiodąca rola należy do
stałych członków Rady Bezpieczeństwa ONZ - władz, które od 75 lat ponoszą
szczególną odpowiedzialność za pokój i bezpieczeństwo międzynarodowe, za
zachowanie podstaw prawa międzynarodowego.
Zdając
sobie sprawę z tej odpowiedzialności, Rosja zaproponowała zwołanie szczytu krajów „wielkiej piątki”. Jego celem jest
potwierdzenie kluczowych zasad postępowania w stosunkach międzynarodowych,
wypracowanie sposobów skutecznego rozwiązywania najpilniejszych problemów
naszych czasów. Cieszy nas, że nasi partnerzy poparli inicjatywę. Oczekujemy,
że takie bezpośrednie spotkanie odbędzie się na szczycie, gdy tylko pozwoli na
to sytuacja epidemiologiczna.
Powtórzę
jeszcze raz - w świecie połączonym, współzależnym, w wirze wydarzeń
międzynarodowych - konieczne jest wspólne
działanie i opieranie się na zasadach prawa międzynarodowego zapisanych w
Karcie Narodów Zjednoczonych. Tylko w ten sposób będziemy mogli wypełnić
wzniosłą misję naszej Organizacji i zapewnić godne życie obecnym i przyszłym
pokoleniom.
Życzę
wszystkim mieszkańcom Planety - pokoju i pomyślności.
Dziękuję
za uwagę.
Oryginalny, rosyjski tekst wystąpienia
Wystąpienie na video
New
York – Moskwa - Szczecin